Instalacje fotowoltaiczne są dziś obecne na tysiącach dachów w całej Polsce. Generalnie uznawane są za bezpieczne i trwałe źródło energii. Jenak ich nieprawidłowy montaż lub użytkowanie może prowadzić do poważnych zagrożeń, w tym także pożarów. Dlatego właśnie kwestie ochrony przeciwpożarowej powinny być traktowane z taką samą uwagą jak sprawność i opłacalność systemu PV.
Źródła zagrożeń – gdzie najczęściej pojawia się ryzyko?
Pożar w instalacji fotowoltaicznej nie bierze się znikąd. Zwykle to efekt zaniedbań, niewłaściwego montażu lub użycia niekompatybilnych komponentów. Szczególnie niebezpieczne są złącza, przewody DC oraz falowniki. W przypadku luźnych połączeń lub uszkodzeń mogą one doprowadzić do powstawania łuku elektrycznego. Ten z kolei jest bezpośrednim inicjatorem zapłonu, szczególnie jeśli pojawia się w pobliżu materiałów łatwopalnych na przykład drewnianej konstrukcji dachu. Warto podkreślić, że ryzyko pożaru rośnie również wtedy, gdy instalacja nie przechodzi regularnych przeglądów, a użytkownicy ignorują symptomy awarii. Mogą to być np. spadki wydajności lub zapach spalenizny w pobliżu falownika.
Profesjonalny projekt i montaż to podstawa
Aby zminimalizować ryzyko pożaru, konieczny jest rzetelny projekt techniczny przygotowany przez wykwalifikowanego specjalistę. Uwzględnia on optymalne ustawienie paneli względem słońca. Ponadto takie kwestie jak: odpowiednie zabezpieczenia DC, separacja od elementów konstrukcyjnych dachu, właściwe poprowadzenie przewodów czy dobór odpowiednich elementów systemu.
Niezwykle ważne jest również, aby montaż przeprowadzony był zgodnie z normą PN-HD 60364-7-712. Określa ona zasady projektowania i budowy systemów PV pod kątem bezpieczeństwa elektrycznego i przeciwpożarowego. Tylko wtedy można mieć pewność, że instalacja nie będzie stanowić zagrożenia dla użytkowników i samego budynku.
Elementy zabezpieczające – co chroni przed pożarem?
W dobrze zaprojektowanym systemie PV nie może zabraknąć ograniczników przepięć, wyłączników przeciwpożarowych oraz odpowiednich rozłączników DC. W razie potrzeby przerywają one obwód prądu stałego. Warto również zwrócić uwagę na falowniki wyposażone w systemy diagnostyki i wykrywania łuku elektrycznego. Automatycznie odłączają one zasilanie, zanim dojdzie do zapłonu.
Zastosowanie klas ogniotrwałości dla poszczególnych komponentów, izolacja przewodów, a także użycie kanałów instalacyjnych odpornych na działanie ognia przekłada się na realne ograniczenie ryzyka. Bezpieczna instalacja to taka, która działa w zgodzie z przepisami i normami, ale też reaguje na awarie zanim dojdzie do tragedii.
Regularna kontrola – niezbędna, by spać spokojnie
Po wykonaniu instalacji nie wolno zapominać o regularnych przeglądach serwisowych. Raz w roku warto zlecić sprawdzenie systemu firmie, która oceni stan przewodów, połączeń, falownika i zabezpieczeń. Wczesne wykrycie usterek pozwala uniknąć potencjalnie niebezpiecznych sytuacji.
Warto również zainwestować w monitoring pracy systemu, który pozwala na bieżąco obserwować jego parametry i szybko zidentyfikować nieprawidłowości – np. nagły spadek mocy lub przerwy w działaniu falownika.
